پایگاه خبری-تحلیلی ایرلاین پرس | هما سر و سامان می‌گیرد؟

تاریخ خبر: // کد خبر: 189009 // // //


هما سر و سامان می‌گیرد؟

تا یکی، دو سال پیش می‌گفتند ایران‌ایر شرکتی زیانده است؛ حالا می‌گویند زیانده نیست، زیان انباشته دارد. هر یک از این گزاره‌ها که درست باشد، نشان‌دهنده بار مشکلاتی است که هما به‌عنوان هواپیمایی ملی ایران به دوش می‌کشد و روبه‌رو شدن با تحریم و برخی مشکلات مدیریتی، آن را سنگین‌تر کرده است. این از جمله نشانه‌های نیاز این شرکت به اصلاح ساختاری است.


هما سر و سامان می‌گیرد؟

تا یکی، دو سال پیش می‌گفتند ایران‌ایر شرکتی زیانده است؛ حالا می‌گویند زیانده نیست، زیان انباشته دارد. هر یک از این گزاره‌ها که درست باشد، نشان‌دهنده بار مشکلاتی است که هما به‌عنوان هواپیمایی ملی ایران به دوش می‌کشد و روبه‌رو شدن با تحریم و برخی مشکلات مدیریتی، آن را سنگین‌تر کرده است. این از جمله نشانه‌های نیاز این شرکت به اصلاح ساختاری است.

فرزانه شرفبافی، مدیرعامل پیشین ایران‌ایر که هفته گذشته با این سمت خداحافظی کرد، می‌گوید وقتی در تیر ۹۶ این شرکت را از مدیر پیشین تحویل گرفت، ۹۰۰ میلیارد تومان زیان انباشته داشته است. وزیر راه و شهرسازی نیز در آیین خداحافظی با نخستین مدیرعامل زن ایران‌ایر، با تاکید بر اینکه هما باید سودده شود تا بتوان آن را به بخش خصوصی واگذار کرد، به‌طور ضمنی بر زیانده بودن هواپیمایی ملی صحه گذاشت. در این آیین، مدیرعامل جدید ایران‌ایر نیز از لزوم اصلاح ساختاری این شرکت سخن گفت.

اصلاح ساختار؛ وعده چندین ساله
زیانده بودن ایران‌ایر و نیاز آن به اصلاح ساختار، مسئله دیروز و امروز این شرکت نیست و سال‌هاست کارشناسان و حتی مسئولان صنعت هواپیمایی کشوری از الزام این اصلاح سخن می‌گویند. روزنامه صمت پیش‌تر این مسئله را در گفت‌وگو با رئیس سازمان هواپیمایی کشوری پیگیری کرده و پاسخ علی عابدزاده این بوده است: ایران‌ایر براساس اصل ۴۴ قانون اساسی قرار بود به بخش خصوصی واگذار شود اما باتوجه به ضعفی که در ساختار مالی آن وجود داشت، روند واگذاری آن بی‌نتیجه و این شرکت بدون خریدار باقی ماند؛ بنابراین این شرکت نیاز به تغییر بنیادی و ساختاری در بخش‌های مدیریتی و مالی دارد تا با توانمندسازی، بتوان برای واگذاری آن به بخش خصوصی زمینه‌سازی کرد. یکی دیگر از مشکلات ایران‌ایر، بار مالی پرداخت حقوق بازنشستگان است که موجب شده واگذاری آن با مشکل روبه‌رو شود. این مسئله نیز در تغییر و تحول ساختار مدیریتی این شرکت دیده شده است.

چرا اصلاح ساختار
یک تحلیلگر صنعت هوایی کشورمان معتقد است علت اصلی نیاز شرکت ایران‌ایر به اصلاح ساختار، تغییر شرایط محیطی است؛ نه عملکرد گذشته یا حال آن.
امیرحسین صراف در گفت‌وگو با صمت توضیح داد: در دهه ۷۰ میلادی، هما روبه‌رشدترین شرکت در صنعت هوایی تجاری جهان بود و در اواخر همین دهه، باتوجه به تیرگی روابط ایران و امریکا، نخستین شرکت داخلی بود که طعم تلخ تحریم را چشید.
وی با بیان اینکه اعمال محدودیت در مسیرهای پروازی بین‌المللی، نبود امکان نوسازی و تجهیز ناوگان و نبود دسترسی مستقیم به تامین‌کنندگان قطعه برای شرکت بزرگ هواپیمایی مانند هما که برای پروازهای دوربرد، برنامه‌ریزی شده، سمی کشنده است، ادامه داد: مسیر رشد و تعالی این مجموعه، تنها در مدت یک دهه، بر اثر دخالت عوامل بیرونی و خارج از کنترل، عوض شده و باید نقشه راه جدیدی، مبتنی بر شرایط جدید برای این شرکت تدوین و ساختارها بر اساس آن اصلاح شود.
صراف تاکید کرد: تاکنون کمک‌های دولتی و پیاده‌سازی راهکارهای مقطعی، فقط نقش مُسکن را برای این شرکت داشته و باتوجه به کاهش درآمدهای عمومی کشور، امکان ادامه این کمک‌ها فراهم نیست؛ بنابراین دولت با انتخاب مسیر درست و واقع‌گرایانه برای خصوصی‌سازی هما، مجموعه اقدام‌های پیش‌نیاز مانند افزایش سرمایه و تسویه بخش بزرگ بدهی‌ها را در کنار اصلاح ساختار و تجهیز ناوگان با هم‌افزایی منابع و امکانات موجود انجام داده یا در دست اقدام دارد تا با ایجاد جذابیت اقتصادی برای سرمایه‌گذاران، راه را برای ورود هما به بازار بورس هموار کند.
او با بیان اینکه اصلاح ساختار از پیش‌نیازهای خصوصی‌سازی است، افزود: خصوصی‌سازی موفق هما نه‌تنها الگوی مناسبی برای سایر شرکت‌ها ایجاد می‌کند بلکه باعث می‌شود بخش بزرگ تحریم‌های مستقیم از روی دوش این شرکت برداشته شود.
این تحلیلگر یادآور شد: در دورانی که درآمدهای کشور به‌دلیل افزایش صادرات و نرخ نفت بالا رفته بود، دولت میل به گسترش پیدا و اقدام به خرید و ملی‌سازی شرکت‌ها و کارخانه‌ها کرد اما حالا که این درآمدها کم شده، روند معکوس است و چاره‌ای جز انقباض حداکثری نیست؛ درنتیجه خصوصی‌سازی اولویت پیدا می‌کند که اگر درست انجام شود، با جذب هدفمند نقدینگی‌ها باعث مهار نسبی تورم هم خواهد شد. صراف در پاسخ به اینکه اصلاح ساختاری هما باید در چه زمینه‌هایی باشد، گفت: ازآنجا که هما یک شرکت هواپیمایی دولتی بزرگ است، ساختاری پیچیده و چندوجهی دارد؛ بنابراین نیازمند اصلاحات بنیادین در ابعاد گوناگون است. او با بیان اینکه تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری و اجرای امور ترکیبی اینچنینی، مستلزم کارگروهی تخصصی و پیاده‌سازی سازکارهای نوین است، یادآور شد: این‌گونه نیست که به‌طور مثال، مدیریت کلان شرکت در چارت سازمانی چند مدیریت را ایجاد یا درهم ادغام و چند عنوان شغلی را عوض و شرح شغل و وظایف را اصلاح کند. هما در درجه نخست یک شرکت هواپیمایی و نیازمند رعایت برخی الزام‌ها در ساختار سازمانی است و در درجه دوم، بنگاهی تجاری به‌شمار می‌رود که همگان از آن انتظار سودآوری دارند.
این تحلیلگر با تاکید بر اینکه در یک شرکت تجاری موفق به‌روز بودن سامانه‌های مدیریتی و تطبیق آن با ساختارهای نوین، حرف اول را می‌زند، گفت: به‌عنوان مثال در ساختار جدید شرکت‌های تجاری مطرح جهان، مدیریت‌های مستقلی مانند روابط عمومی، بازاریابی و فروش وجود ندارد و این حوزه‌ها به‌عنوان ابزاری قدرتمند در اختیار بخش مدیریت برند قرار گرفته‌اند و در نهایت، مدیر برند ملزم به تضمین سود ناشی از سرمایه‌گذاری شرکت در این زمینه است که نتیجه این تغییر نگرش در قالب افزایش نرخ بهره‌وری و سود این شرکت‌ها مشهود است.
وی ادامه داد: هما در بحث قوانین عمومی و بالادستی مرتبط با امور نیروی کار و منابع انسانی، از شمول قانون استخدام کشوری مستثنا شده و تابع مقررات درون‌سازمانی است؛ بنابراین انجام اصلاح مورد نیاز در این حوزه ازسوی مدیریت شرکت، میسر است. قوانین مربوط به حوزه هوانوردی در سطح کشوری و بین‌المللی نیز از الزام‌های این صنعت است و ایرلاین‌ها جز با ارائه پیشنهادهای سازنده، راهی برای اصلاح یا دخل و تصرف در آن ندارند.

مشکلات موجود در مسیر اصلاح
صراف افزود: مشکل اصلی هما در بحث قوانین بالادستی مالی و الزام این شرکت به پیروی از قانون محاسبات عمومی است که اصلاح ساختار مالی را با مشکل روبه‌رو می‌کند و راهکارهای مقطعی برای دوران‌‌گذار از چارچوب دولتی به خصوصی و ایجاد شفافیت و بهداشت مالی را می‌طلبد.
این تحلیلگر معتقد است شبیه‌سازی ایده‌آل برای هما پس از اصلاح ساختار مطابق الگوی سایر ایرلاین‌های حامل پرچم که روند خصوصی‌سازی را با موفقیت طی کرده‌اند، به این شکل خواهد بود: شرکت هلدینگ هما پس از پیاده‌سازی سازکارهای نوین، مدیریت راهبردی و مالی و نیز پشتیبانی شرکت‌های زیرمجموعه مانند شرکت آسمان (ناوگان ‌ای‌تی‌آر و پروازهای داخلی) و شرکت‌های مجهز ارائه‌دهنده خدمات تخصصی آموزشی، کارگو، کترینگ، هندلینگ و خدمات زمینی و فرودگاهی را برعهده خواهد داشت که در نهایت سهام این برند پویا و هلدینگ ارزشمند به بهای واقعی آن در بازار بورس مبادله می‌شود.
وی در پاسخ به پرسشی درباره مشکلات هما در زمینه صندوق بازنشستگی گفت: این نوع صندوق‌ها جایگاهی در چارت سازمانی شرکت‌ها ندارند و به جز برخی هماهنگی‌ها، به‌طور مستقل عمل می‌کنند، با هدف تامین نیازهای رفاهی نیروی انسانی تشکیل می‌شوند و بیشترشان ساختار سازمانی پیچیده‌ای ندارند که نیازمند اصلاح باشد.
صراف با بیان اینکه ریشه مشکلات صندوق بازنشستگی هما در تصمیم‌های اشتباه گذشته است؛ نه ساختار آن، ادامه داد: صندوقی که قرار است ماه به ماه پرداختی داشته و حقوق بدهد، به‌جای سرمایه‌گذاری در مسائلی مانند تولید اقلام مورد احتیاج کل صنعت هوایی که در آنها تخصص دارد و می‌تواند از حمایت‌های شرکت هم در این زمینه بهره ببرد، به حوزه زمین و مسکن ورود کرده و در کنار ایفای نقش نامتجانس تعاونی مسکن شرکت، به خرید و فروش املاک و زمین در لندن، محمودآباد و… پرداخته است.
او افزود: در واقع این صندوق با عملکرد غیرحرفه‌ای، غیرمسئولانه و پرریسک خود، به‌جای اینکه کمک حال مجموعه باشد و با تامین رفاه حداقلی نیروی کار، همراستا با اهداف کلان مجموعه گام بردارد، وبال گردن آن شده است.
این تحلیلگر اضافه کرد: اگر قرار است در صندوق بازنشستگی ایران‌ایر اصلاحی انجام شود، گام نخست هدف‌گذاری دوباره و هدایت آن به مسیر اصلی است تا در نهایت اگر قرار بر واگذاری بود، چشم‌انداز جذابی برای آینده وجود داشته باشد؛ در غیر این صورت، واگذاری دستوری این شرکت به سازمان تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی کشوری یا… فقط پاک کردن صورت‌مسئله است.
صراف با بیان اینکه اصلاح ساختاری و به‌دنبال آن خصوصی‌سازی هما هم‌اکنون نیز از حالت نظری خارج شده و به فاز اجرایی رسیده، گفت: پیاده‌سازی اصلاح ساختاری در شرکت هما مانند تعمیر یک موتور روشن است. یعنی کار هر کسی نیست و مقدمات و ابزارهایی لازم دارد تا سیستم حتی برای یک لحظه از حرکت بازنماند.
او تغییرات ۲ ماه گذشته در مدیریت شرکت هما از سوی وزیر راه و شهرسازی را منطقی و هوشمندانه دانست و ادامه داد: فرزانه شرفبافی از بدنه شرکت و با سابقه حدود ۲ سال مدیریت کلان هما و با شناخت کافی از مشکلات و روابط درون‌سازمانی، برای نهایی‌سازی نقشه راه و ارائه برنامه اجرایی عملی به‌عنوان رئیس مرکز توسعه و سیاست‌های راهبردی وزارت راه و شهرسازی منصوب شد. همچنین انتصاب تورج دهقانی زنگنه به سمت مدیرعاملی هما با سابقه نظامی، در کنار آشنایی کامل با ساختار ایرلاین‌ها برای اجرای دقیق برنامه‌ها و اصلاحات کلان و نیز روابط خوب او با سران قوا برای تسریع در رفع موانع یا خلأهای قانونی، باعث می‌شود به‌زودی شاهد پیاده‌سازی سریع و کم‌هزینه اصلاحات ساختاری در این برند ارزشمند ۷۵ساله باشیم.

 

منبع: روزنامه صمت


دیدگاه خود را بنویسید


برچسب های خبر: ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

آخرین اخبار

پربازدید


آتا


آسمان


اترک


ايرتور

پويا


تابان


زاگرس


سپهران


ساها


قشم


کاسپين


کيش


ماهان


معراج


نفت


هما

رصد آب و هوا و وضعیت پروازها

رصد اطلاعات پرواز توسط مسافرین

ایران ایر تور

آرشیو

آتا

آرشیو

آسمان

آرشیو

اترک

آرشیو

نفت

آرشیو

تابان

آرشیو

زاگرس

آرشیو

ساها، سپهران

آرشیو

قشم

آرشیو

کاسپین

آرشیو

کیش ایر

آرشیو

ماهان

آرشیو

معراج

آرشیو

هما

آرشیو

سایر ایرلاین ها

آرشیو

ایرلاین های خارجی

آرشیو